Abdullah Gül Üniversitesi (AGÜ) Bilgisayar Mühendisliği Bölümü öğretim üyesi Dr. Öğr. Üyesi Mehmet Gökhan Bakal’ın yürütücülüğünü üstlendiği araştırma projesi, TÜBİTAK 1001 – Bilimsel ve Teknolojik Araştırma Projelerini Destekleme Programı kapsamında desteklenmeye hak kazandı.

AGÜ ve Erciyes Üniversitesi (ERÜ) araştırmacılarının ortak çalışmasıyla hazırlanan “İlaç Yeniden Konumlandırma İçin Federe Öğrenme ve Bio-JEPA Tabanlı Halüsinasyona Dirençli Hibrit Yapay Zekâ Mimarisi” başlıklı proje, yapay zekâ destekli ilaç geliştirme alanında yenilikçi çözümler sunmayı hedefliyor.

Proje ekibinde AGÜ Bilgisayar Mühendisliği Bölümü öğretim üyeleri Doç. Dr. Rifat Kurban ve Dr. Öğr. Üyesi Khaled Hejja araştırmacı olarak yer alırken, Erciyes Üniversitesi İlaç Uygulama ve Araştırma Merkezi (ERFARMA)’ndan Doç. Dr. Gülay Sezer ile ERÜ Eczacılık Fakültesi öğretim üyesi Prof. Dr. Nefise Nalan İmamoğlu Şirvanlı da araştırmacı olarak projeye katkı sunuyor.

Yapay zekâ ile ilaç geliştirme süreçlerine katkı sağlayacak

Proje kapsamında, biyomedikal bilgi grafikleri üzerinde çalışan Bio-JEPA ve Federe Öğrenme (Federated Learning) tabanlı özgün bir hibrit yapay zekâ mimarisi geliştirilecek. Bu mimari sayesinde, yapay zekâ modellerinde zaman zaman görülebilen "halüsinasyon" olarak adlandırılan hatalı veya gerçeğe aykırı çıktıların azaltılması, biyolojik mekanizmaların ise daha doğru ve güvenilir şekilde modellenmesi amaçlanıyor.

Araştırma sürecinde geliştirilecek yöntem öncelikle kapsamlı “in silico” analizlerle test edilecek. Ardından, Küçük Hücreli Dışı Akciğer Kanseri (NSCLC) için belirlenen aday ilaçlar “in vitro” deneylerle doğrulanacak.

Projenin; ilaç yeniden konumlandırma süreçlerini hızlandırması, aday ilaçların daha etkin biçimde önceliklendirilmesine katkı sağlaması ve yapay zekâ destekli biyomedikal araştırmalara yeni bir yaklaşım kazandırması hedefleniyor.

Disiplinlerarası iş birliğine örnek

Bilgisayar mühendisliği, yapay zekâ, biyomedikal bilimler ve eczacılık alanlarını bir araya getiren proje, AGÜ ile ERÜ arasındaki akademik iş birliğini güçlendiren önemli çalışmalardan biri olarak öne çıkıyor. Disiplinlerarası yapısıyla dikkat çeken proje, farklı uzmanlık alanlarını ortak bir araştırma hedefi etrafında buluşturarak sağlık teknolojileri ve yapay zekâ alanındaki bilimsel çalışmalara önemli katkılar sunmayı amaçlıyor.